Gün energiýasy bilen işleýän köçe çyralary häzirki zaman şäher infrastrukturasynyň möhüm bölegine öwrüldi we ekologiýa taýdan arassa we tygşytly yşyklandyryş çözgüdini üpjün edýär. Bu çyralar gün dowamynda gün panelleri tarapyndan toplanýan energiýany saklamak üçin dürli görnüşli batareýalara daýanýar.
1. Gün energiýasy bilen işleýän köçe çyralarynda adatça litium demir fosfat batareýalary ulanylýar:
Litiý demir fosfat batareýasy näme?
Litiý demir fosfat batareýasy katod materialy hökmünde litium demir fosfatyny (LiFePO4) we anod materialy hökmünde uglerody ulanýan litium-ion batareýasynyň bir görnüşidir. Bir elementiň nominal naprýaženiýesi 3,2V, zarýad kesiş naprýaženiýesi bolsa 3,6V bilen 3,65V aralygyndadyr. Zarýad beriş wagtynda litium ionlary litium demir fosfatyndan aýrylyp, elektrolit arkaly anoda tarap hereket edip, uglerod materialyna ornaşýar. Şol bir wagtyň özünde elektronlar katoddan boşadylýar we himiki reaksiýanyň deňagramlylygyny saklamak üçin daşarky zynjyr arkaly anoda tarap hereket edýär. Boşalma wagtynda litium ionlary elektrolit arkaly anoddan katoda geçýär, elektronlar bolsa daşarky zynjyr arkaly anoddan katoda geçýär we daşarky dünýä energiýa berýär.
Litiý demir fosfat batareýasy köp artykmaçlyklary özünde jemleýär: ýokary energiýa dykyzlygy, ykjam ölçeg, çalt zarýad bermek, berklik we gowy durnuklylyk. Şeýle-de bolsa, ol ähli batareýalaryň arasynda iň gymmatydyr. Ol adatça 1500-2000 çuň siklli zarýadlary goldaýar we adaty ulanylanda 8-10 ýyl işläp bilýär. Ol -40°C-den 70°C-e çenli giň temperatura aralygynda işleýär.
2. Gün energiýasy bilen işleýän köçe çyralarynda giňden ulanylýan kolloid batareýalar:
Kolloid batareýa näme?
Kolloid batareýa - bu gurşun-kislotaly batareýanyň bir görnüşidir, onda gelleşýän agent kükürt kislotasyna goşulýar we elektrolit gel ýaly ýagdaýa öwrülýär. Gelleşýän elektrolitleri bolan bu batareýalara kolloid batareýalar diýilýär. Adaty gurşun-kislotaly batareýalardan tapawutlylykda, kolloid batareýalar elektrolit esasynyň gurluşynyň elektrohimiki häsiýetlerini gowulandyrýar.
Kolloid batareýalar tehniki hyzmat talap etmeýär, gurşun-kislotaly batareýalar bilen baglanyşykly ýygy-ýygydan tehniki hyzmat meselelerini çözýär. Olaryň içki gurluşy suwuk kükürt kislotasy elektrolitiniň ornuny gel görnüşinden ýasalan görnüşi bilen çalyşýar, bu bolsa energiýany saklamagy, boşadyş kuwwatyny, howpsuzlyk görkezijilerini we ömrüni ep-esli ýokarlandyrýar, käte hatda bahasy boýunça üçlü litium-ion batareýalaryndan hem has gowy netije berýär. Kolloid batareýalar -40°C-den 65°C-e çenli temperatura aralygynda işläp bilýär, bu bolsa olary sowuk sebitlerde ulanmak üçin amatly edýär. Şeýle hem, olar zarbalara çydamly we dürli agyr şertlerde howpsuz ulanylyp bilner. Olaryň hyzmat möhleti adaty gurşun-kislotaly batareýalara garanyňda iki esse ýa-da ondan köp.
3. Gün energiýasy bilen işleýän köçe çyralarynda giňden ulanylýan NMC litium-ion batareýalary:
NMC litium-ion batareýalary köp sanly artykmaçlyklary hödürleýär: ýokary aýratynlykdaky energiýa, ykjam ölçeg we çalt zarýadlama. Olar adatça 500-800 çuň siklli zarýadlamalary goldaýarlar, ömrü kolloid batareýalara meňzeşdir. Olaryň iş temperatura aralygy -15°C-den 45°C-e çenli. Şeýle-de bolsa, NMC litium-ion batareýalarynyň içki durnuklylygy pesligi ýaly kemçilikleri hem bar. Eger hünärsiz önüm öndürijiler tarapyndan öndürilse, artykmaç zarýadlama wagtynda ýa-da ýokary temperatura şertlerinde partlama howpy bar.
4. Gün energiýasy bilen işleýän köçe çyralarynda giňden ulanylýan gurşun-kislotaly batareýalar:
Gurşun-kislotaly batareýalaryň elektrodlary gurşun we gurşun oksidinden, elektrolit bolsa kükürt kislotasynyň ergininden ybarat. Gurşun-kislotaly batareýalaryň esasy artykmaçlyklary olaryň deňeşdirme boýunça durnukly naprýaženiýesi we arzan bahasydyr. Şeýle-de bolsa, olaryň özboluşly energiýasy pes, bu bolsa beýleki batareýalara garanyňda has uly göwrümde bolýar. Olaryň ömri deňeşdirme boýunça gysga, adatça 300-500 çuň siklli zarýadlary goldaýar we olara ýygy-ýygydan tehniki hyzmat gerek bolýar. Bu kemçiliklere garamazdan, gurşun-kislotaly batareýalar gymmat artykmaçlyklary sebäpli gün energiýasy bilen işleýän köçe çyralary senagatynda giňden ulanylýar.
Gün energiýasy bilen işleýän köçe çyralary üçin batareýanyň saýlanmagy energiýa netijeliligi, ömrüniň dowamlylygy, tehniki hyzmat zerurlyklary we bahasy ýaly faktorlara baglydyr. Batareýanyň her görnüşiniň özüne mahsus artykmaçlyklary bar, olar dürli talaplara we şertlere laýyk gelýär, bu bolsa gün energiýasy bilen işleýän köçe çyralarynyň ygtybarly we durnukly yşyklandyryş çözgüdi bolmagynda galmagyny üpjün edýär.
Ýerleşdirilen wagty: 2024-nji ýylyň 5-nji iýuly
