Daşary ýurt metbugatynyň habarlaryna görä, ABŞ-nyň Energetika ministrligi (DOE) energiýa saklaýyş ulgamlaryny ornaşdyrmak üçin gurluşykçylara 30 million dollarlyk höweslendirme we maliýe serişdelerini bermegi meýilleşdirýär, sebäbi ol energiýa saklaýyş ulgamlaryny ornaşdyrmak çykdajylaryny ep-esli azaltmaga umyt edýär.
Energetika ministrliginiň Elektrik energiýasy müdirligi (OE) tarapyndan dolandyrylýan maliýeleşdirme her biri 15 million dollardan ybarat bolan iki deň fonda bölüner. Gaznalaryň biri azyndan 10 sagat energiýa berip bilýän uzak möhletli energiýa saklaýyş ulgamlarynyň (LDES) ygtybarlylygyny ýokarlandyrmak boýunça ylmy barlaglary goldar. Başga bir gazna bolsa ABŞ-nyň Energetika ministrliginiň Elektrik energiýasy müdirliginiň (OE) täze energiýa saklaýyş ulgamlaryny çalt maliýeleşdirmek üçin niýetlenen Çalt Operasiýa Görkezme Maksatnamasyny maliýeleşdirer.
Şu ýylyň mart aýynda bu maksatnama ABŞ-nyň Energetika ministrliginiň alty milli laboratoriýasyna bu ylmy-barlag edaralaryna ylmy-barlag işlerini geçirmekde kömek etmek üçin 2 million dollar möçberinde maliýe serişdelerini bermegi wada berdi we täze 15 million dollarlyk maliýe batareýa energiýasyny saklamak ulgamlary boýunça ylmy-barlag işlerini çaltlaşdyrmaga kömek edip biler.
Energetika ministrliginiň maliýeleşdirmeginiň beýleki ýarysy ylmy-barlag we işläp düzmegiň başlangyç tapgyrlarynda bolan we heniz täjirçilik taýdan ornaşdyrmaga taýýar bolmadyk käbir energiýa saklaýyş ulgamlaryny goldar.
Energiýa saklaýyş ulgamlaryny ornaşdyrmagy çaltlaşdyryň
ABŞ-nyň Energetika ministrliginiň elektrik energiýasy boýunça kömekçi sekretary Jin Rodriges şeýle diýdi: “Bu maliýeleşdirmeleriň elýeterliligi geljekde energiýa saklaýyş ulgamlarynyň ornaşdyrylmagyny çaltlaşdyrar we müşderileriň elektrik energiýasyna bolan isleglerini kanagatlandyrmak üçin tygşytly çözgütleri hödürlär. Bu energiýa saklaýyş pudagynyň yhlasly işiniň netijesidir.” Bu pudak iň täze uzak möhletli energiýa saklaýyş ulgamlarynyň ösdürilmegini öňe sürmekde öňdebaryjy orny eýeleýär.”
ABŞ-nyň Energetika ministrligi haýsy gurluşykçylaryň ýa-da energiýa saklaýyş taslamalarynyň maliýeleşdiriljekdigini yglan etmese-de, başlangyçlar Energiýa Saklaýyş Uly Çagyryşy (ESGC) tarapyndan kesgitlenen 2030-njy ýyl maksatlaryna, şol sanda käbir maksatlaryna ýetmäge gönükdirilendir.
ESGC 2020-nji ýylyň dekabrynda işe girizildi. Bu meseläniň maksady 2020-nji we 2030-njy ýyllar aralygynda uzak möhletli energiýa saklaýyş ulgamlary üçin energiýa saklaýyşyň deňleşdirilen bahasyny 90% azaltmak, elektrik energiýasynyň bahasyny 0,05 dollar/kWh çenli azaltmakdyr. Onuň maksady 300 kilometrlik elektrik awtoulagynyň batareýa toplumynyň önümçilik bahasyny şu döwürde 44% azaltmak we bahasyny 80 dollar/kWh çenli azaltmakdyr.
ESGC-den alnan maliýe serişdeleri birnäçe energiýa saklaýyş taslamalaryny, şol sanda hökümetiň 75 million dollarlyk maliýeleşdirmesi bilen Ýuwaş ummanynyň Demirgazyk-Günbatar Milli Laboratoriýasy (PNNL) tarapyndan gurulýan “Elektrik Torunyň Energiýa Saklaýyş Işlediş meýdançasyny” goldamak üçin ulanyldy. Maliýeleşdirmegiň soňky tapgyry hem şeýle uly möçberli ylmy-barlag we işläp düzmek taslamalaryna gönükdiriler.
ESGC şeýle hem energiýany saklamak üçin täze ylmy-barlag we önümçilik proseslerini işläp düzmek üçin Largo Clean Energy, TreadStone Technologies, OTORO Energy we Quino Energy ýaly dört kompaniýa 17,9 million dollar bölüp berdi.
Birleşen Ştatlarda energiýa saklaýyş senagatynyň ösüş meýilleri
Energetika ministrligi bu täze maliýeleşdirme mümkinçiliklerini Atlantada geçirilen ESGC sammitinde yglan etdi. Energetika ministrligi şeýle hem Ýuwaş ummanynyň demirgazyk-günbatar milli laboratoriýasynyň we Argonne milli laboratoriýasynyň indiki iki ýylyň dowamynda ESGC taslamasynyň utgaşdyryjylary bolup hyzmat etjekdigini belledi. Energetika ministrliginiň Elektrik energiýasy müdirligi (OE) we Energetika ministrliginiň Energetika netijeliligi we gaýtadan dikeldilýän energiýa müdirligi 2024-nji maliýe ýylynyň ahyryna çenli ESGC maksatnamasynyň çykdajylaryny tölemek üçin 300,000 dollar maliýeleşdirme bererler.
Täze maliýeleşdirme global çig mal senagatynyň käbir bölekleri tarapyndan oňyn garşylandy, Halkara Sink Assosiasiýasynyň (IZA) ýerine ýetiriji direktory Endrýu Grin bu habara örän begenýändigini aýtdy.
“Halkara Sink Assosiasiýasy ABŞ-nyň Energetika ministrliginiň energiýany saklamak ulgamynda täze uly maýa goýumlaryny yglan etmegine begenýär” diýip, Grin batareýany saklamak ulgamlarynyň bir bölegi hökmünde sinke bolan gyzyklanmanyň artýandygyny belläp geçdi. Ol şeýle diýdi: “Sink batareýalarynyň pudaga getirýän mümkinçiliklerine begenýäris. Sink batareýasy başlangyjy arkaly bu täze başlangyçlary çözmek üçin bilelikde işleşmäge sabyrsyzlyk bilen garaşýarys”.
Bu habar soňky ýyllarda Birleşen Ştatlarda ornaşdyrylan batareýa saklaýyş ulgamlarynyň gurnalan kuwwatynyň ep-esli artmagyndan soň peýda boldy. ABŞ-nyň Energetika Maglumatlary Administrasiýasy tarapyndan çap edilen maglumatlara görä, Birleşen Ştatlarda uly göwrümli batareýa energiýa saklaýyş ulgamlarynyň umumy gurnalan kuwwaty 2012-nji ýyldaky 149,6 MWt-dan 2022-nji ýylda 8,8 GWt-a çenli ýokarlandy. Ösüş depgini hem ep-esli ýokarlanýar, 2022-nji ýylda ornaşdyrylan 4,9 GWt energiýa saklaýyş ulgamlary geçen ýyl bilen deňeşdirilende iki esse golaý artdy.
ABŞ-nyň hökümetiniň maliýeleşdirmegi, Birleşen Ştatlarda energiýa saklaýyş ulgamlarynyň gurnalan kuwwatyny artdyrmak we uzak möhletli energiýa saklaýyş tehnologiýalaryny ösdürmek babatda energiýa saklaýyş ulgamlaryny ornaşdyrmak maksatlaryna ýetmek üçin örän möhüm bolup biler. Geçen noýabrda ABŞ-nyň Energetika ministrligi bu ugurda innowasiýalary höweslendirmek maksady bilen uzak möhletli energiýa saklaýyş taslamalary üçin 350 million dollar maliýeleşdirmegi yglan etdi.
Ýerleşdirilen wagty: 2023-nji ýylyň 4-nji awgusty
