Ispaniýa Ýewropada ýaşyl energiýa üçin nusga bolar. “McKinsey” kompaniýasynyň ýakynda çap eden hasabatynda şeýle diýilýär: “Ispaniýanyň tebigy baýlyklarynyň köp we bäsdeşlige ukyply gaýtadan dikeldilýän energiýa mümkinçilikleri, strategik ýerleşýän ýeri we tehnologik taýdan ösen ykdysadyýeti bar... durnukly we arassa energiýada Ýewropa lideri bolmak üçin”. Hasabatda Ispaniýanyň üç esasy ugra maýa goýmalydygy aýdylýar: elektrikleşdirme, ýaşyl wodorod we bioýangyçlar.
Ýewropanyň galan bölegi bilen deňeşdirilende, Ispaniýanyň tebigy şertleri oňa ýel we gün energiýasyny öndürmek üçin özboluşly ýokary mümkinçilik berýär. Bu, ýurduň eýýäm güýçli önümçilik kuwwaty, amatly syýasy gurşawy we "potensial wodorod alyjylarynyň güýçli ulgamy" bilen birleşip, ýurda arassa wodorody goňşy ýurtlaryň we ykdysady hyzmatdaşlaryň köpüsine garanyňda has arzan bahadan öndürmäge mümkinçilik berýär. "McKinsey" Ispaniýada ýaşyl wodorod öndürmegiň ortaça bahasynyň her kilogram üçin 1,4 ýewro, Germaniýada bolsa her kilogram üçin 2,1 ýewro bolandygyny habar berdi. if(window.innerWidth
Bu ajaýyp ykdysady mümkinçilik, howanyň üýtgemegine garşy göreşmek üçin möhüm platforma barada aýtmasaň-da bolar. Ispaniýa ýaşyl wodorodyň (täzelenýän energiýa çeşmelerinden alynýan wodorodyň umumy termini) öndürilmegine we paýlanmagyna maýa goýmak üçin 18 milliard ýewro (19,5 milliard dollar) bölüp berdi, "häzirki güne çenli bu dünýä energiýasy üçin möhüm tehnologiýany ornaşdyrmak boýunça iň uly Ýewropa synanyşygydyr". Bloomberg-iň maglumatyna görä, howany üýtgedýän ilkinji ýurt, "neýtral yklym". "Ispaniýanyň ýaşyl wodorodyň Saud Arabystany bolmagy üçin özboluşly mümkinçiligi bar" diýip, ýerli Cepsa SA nebiti gaýtadan işleýän zawodynyň arassa energiýa boýunça wise-prezidenti Karlos Barrasa aýtdy.
Şeýle-de bolsa, tankytçylar bar bolan gaýtadan dikeldilýän energiýa kuwwatlylygynyň nebithimiýa, polat önümçiligi we oba hojalyk önümlerinde gazyň we kömüriň ornuny tutjak mukdarda ýaşyl wodorod öndürmek üçin ýeterlik däldigini duýdurýarlar. Mundan başga-da, bu ýaşyl energiýanyň başga maksatlarda has peýdalydygy barada sorag ýüze çykýar. Halkara gaýtadan dikeldilýän energiýa agentliginiň (IRENA) täze hasabatynda syýasatçylary ileri tutulýan ugurlaryny üns bilen ölçemäge we wodorodyň giňden ulanylmagynyň "wodorod energiýasynyň talaplaryna gabat gelmezliginiň" mümkindigini göz öňünde tutmaga çagyryp, "wodorodyň tapawutsyz ulanylmagyna" garşy duýduryş berilýär. Dünýäni uglerodsyzlandyryň. Hasabatda ýaşyl wodorodyň "başga maksatlar üçin ulanylyp bilinjek ýörite gaýtadan dikeldilýän energiýany talap edýändigi" aýdylýar. Başgaça aýdylanda, wodorod önümçiligine aşa köp ýaşyl energiýany gönükdirmek, hakykatda, tutuş dekarbonizasiýa hereketini haýalladyp biler.
Başga bir möhüm mesele bar: Ýewropanyň galan bölegi ýaşyl wodorodyň şeýle akymyna taýýar bolmazlygy mümkin. Ispaniýanyň kömegi bilen üpjünçilik bolar, ýöne isleg oňa deň bolarmy? Ispaniýanyň eýýäm Demirgazyk Ýewropa bilen köp sanly gaz baglanyşyklary bar, bu bolsa oňa ýaşyl wodorodyň artýan goruny çalt we arzan eksport etmäge mümkinçilik berýär, ýöne bu bazarlar taýýarmy? Ýewropa henizem ÝB-niň "Ýaşyl Ylalaşygy" barada jedelleşýär, bu bolsa energiýa standartlarynyň we kwotalaryň henizem howada galýandygyny aňladýar. Iýul aýynda Ispaniýada ýaşyl wodorodyň ýaýramagyny goldaýan syýasy gurşawy üýtgedip, syýasy meseläni çylşyrymlaşdyryp biljek saýlawlar golaýlap gelýär.
Şeýle-de bolsa, Ýewropanyň giň döwlet we hususy sektory Ispaniýanyň kontinentiň arassa wodorod merkezine öwrülmegini goldaýan ýaly. BP Ispaniýada esasy ýaşyl wodorod maýadarydyr we Niderlandlar ýaňy-ýakynda Ispaniýa bilen hyzmatdaşlyk edip, ýaşyl wodorody kontinentiň galan bölegine daşamaga kömek etmek üçin ammiak ýaşyl deňiz geçelgesini açdylar.
Şeýle-de bolsa, bilermenler Ispaniýanyň bar bolan energiýa üpjünçilik zynjyrlaryny bozmazlyk üçin seresap bolmalydygyny duýdurýarlar. “Logiki yzygiderlilik bar” diýip, Oksford Energetika barlaglary institutynyň wodorod barlaglarynyň başlygy Martin Lambert “Bloomberg” agentligine aýtdy. “Ilkinji ädim ýerli elektrik ulgamyny mümkin boldugyça dekarbonlaşdyrmak we soňra galan gaýtadan dikeldilýän energiýany ulanmakdyr.” ýerli ulanyş üçin döredildi we soňra eksport edildi.” if(window.innerWidth
Gowy habar, Ispaniýanyň ýerli derejede ýaşyl wodorody köp mukdarda ulanýandygy, esasanam polat önümçiligi ýaly "elektrikleşdirilmegi kyn we dolandyrmagy kyn pudaklaryň" "çuňňur dekarbonizasiýa" üçin. McKinsey Total Zero senariýasy "diňe Ispaniýada, mümkin bolan giň Ýewropa bazaryny hasaba almanyňda, wodorod üpjünçiliginiň 2050-nji ýyla çenli ýedi esseden gowrak artjakdygyny çaklaýar". Kontinentiň elektrikleşdirilmegi we dekarbonizasiýa edilmegi uly öňegidişlik äder.
Ýerleşdirilen wagty: 2023-nji ýylyň 7-nji iýuly
