Halkara Energiýa Agentligi (IEA) ýakynda 30-njy ýyl mynasybetli "Elýeterli we adalatly arassa energiýany özgertmek strategiýasy" atly hasabaty çap etdi we arassa energiýa geçişini çaltlaşdyrmagyň energiýa çykdajylaryny arzanlatmaga we sarp edijileriň ýaşaýyş çykdajylaryny azaltmaga getirip biljekdigini nygtaýar. Bu hasabatda arassa energiýa tehnologiýalarynyň durmuş aýlawlarynda çykdajy bäsdeşligi babatda däp bolan ýangyç esasly tehnologiýalardan has köp geçýändigi nygtalýar. Hususan-da, gün we ýel energiýasy elýeterli iň tygşytly täze energiýa çeşmeleri hökmünde peýda boldy. Mundan başga-da, elektrik awtoulaglarynyň (iki we üç tigirli modelleri goşmak bilen) başlangyç bahasy has ýokary bolup bilse-de, olar, adatça, ulanyş çykdajylaryny azaltmak arkaly tygşytlamaga mümkinçilik berýär.
HEA-nyň hasabatynda gün we ýel ýaly gaýtadan dikeldilýän energiýa çeşmeleriniň paýyny artdyrmagyň sarp edijilere peýdasy nygtalýar. Häzirki wagtda sarp edijileriň energiýa çykdajylarynyň ýarysy nebit önümlerine, üçden bir bölegi bolsa elektrik energiýasyna sarp edilýär. Ulag, gurluşyk we senagat pudaklarynda elektrik awtoulaglary, ýylylyk nasoslary we elektrik hereketlendirijileri has giňden ýaýrap başlandygy sebäpli, elektrik energiýasynyň soňky ulanyş energiýa sarp edilişinde esasy energiýa çeşmesi hökmünde nebit önümlerini öňe geçirmegine garaşylýar.
Hasabatda şeýle hem dürli ýurtlaryň üstünlikli syýasaty beýan edilýär we arassa energiýa tehnologiýalaryny çalt ornaşdyrmak üçin birnäçe çäreleri teklip edýär. Bu çäreler pes girdejili maşgalalar üçin energiýa netijeliligini ýokarlandyrmak maksatnamalaryny durmuşa geçirmek, has netijeli ýyladyş we sowadyş çözgütleri üçin döwlet sektoryna maliýe serişdelerini bermek, energiýa tygşytlaýjy enjamlary öňe sürmek we elýeterli arassa ulag wariantlaryny üpjün etmek ýaly meseleleri öz içine alýar. Jemgyýetçilik ulagyna we ikinji el elektrik awtoulag bazaryna goldawyň güýçlendirilmegi hem maslahat berilýär.
Halkara energiýa agentliginiň (IEA) ýerine ýetiriji direktory Fatih Birol maglumatlaryň arassa energiýa geçişini çaltlaşdyrmagyň hökümetler, kärhanalar we öý hojalyklary üçin iň netijeli strategiýadygyny aýdyň görkezýändigini nygtady. Birolyň sözlerine görä, energiýany giň ilat üçin has elýeterli etmek bu geçişiň depginine baglydyr. Ol arassa energiýa geçişini gijikdirmegiň ýerine çaltlaşdyrmagyň energiýa çykdajylaryny azaltmagyň we energiýany hemmeler üçin has elýeterli etmegiň açarydygyny öňe sürýär.
Gysgaça aýdylanda, HEA-nyň hasabatynda çykdajylary tygşytlamak we sarp edijilere düşýän ykdysady ýükü azaltmak üçin gaýtadan dikeldilýän energiýa çeşmelerine çalt geçmegiň tarapdary görkezilýär. Netijeli halkara syýasatlaryndan ugur alyp, hasabat arassa energiýany ornaşdyrmak işini çaltlandyrmak üçin ýol kartasyny hödürleýär. Energiýa netijeliligini ýokarlandyrmak, arassa ulag gatnawyny goldamak we gaýtadan dikeldilýän energiýa infrastrukturasyna maýa goýmak ýaly amaly ädimlere üns berilýär. Bu çemeleşme diňe bir energiýany arzanlatmagy däl, eýsem has durnukly we adalatly energiýa geljegini döretmäge-de wada berýär.
Ýerleşdirilen wagty: 2024-nji ýylyň 31-nji maýy
