Golaýda Halkara Energiýa Agentligi tarapyndan çap edilen “Gaýtadan dikeldilýän energiýa 2023” ýyllyk bazar hasabatynda 2023-nji ýylda dünýäde täze dikeldilýän energiýanyň oturdylan kuwwatynyň 2022-nji ýyl bilen deňeşdirilende 50% artjakdygy we oturdylan kuwwatyň soňky 30 ýylyň içinde iň bolmanda has çalt ösjekdigi görkezilýär. Hasabatda dünýäde täze dikeldilýän energiýanyň oturdylan kuwwatynyň indiki bäş ýylda çalt ösüş döwrüne başlajakdygy çaklanylýar, ýöne ösüp gelýän we ösýän ykdysadyýetlerde maliýeleşdirmek ýaly esasy meseleleriň çözülmelidigi çaklanylýar.
2025-nji ýylyň başynda gaýtadan dikeldilýän energiýa elektrik energiýasynyň iň möhüm çeşmesine öwrüler
Hasabatda ýel we gün energiýasynyň geljek bäş ýylda täze gaýtadan dikeldilýän energiýa çeşmeleriniň öndürilişiniň 95% -ni düzjekdigi çaklanylýar. 2024-nji ýyla çenli ýel we gün energiýasynyň umumy öndürilişi gidroenergiýadan geçer; ýel we gün energiýasy degişlilikde 2025 we 2026-njy ýyllarda ýadro energiýasyndan geçer. Ýel we gün energiýasynyň öndürilişiniň paýy 2028-nji ýyla çenli iki esse artar we jemi 25% -e ýeter.
Ählumumy bioýangyçlar hem altyn ösüş döwrüne başlady. 2023-nji ýylda bioýangyçlar awiasiýa ulgamynda tapgyrlaýyn öňe sürülip, has köp hapalanýan ýangyçlaryň ornuny tutmaga başlar. Mysal hökmünde Braziliýadan alnanda, 2023-nji ýylda bioýangyç öndürmek kuwwatynyň ösüşi soňky bäş ýylyň ortaça görkezijisinden 30% çalt bolar.
Halkara Energiýa Agentligi dünýäniň dürli künjeklerinde hökümetleriň elýeterli, howpsuz we az zyýanly energiýa üpjünçiligini üpjün etmäge barha köp üns berýändigine we has güýçli syýasy kepillikleriň gaýtadan dikeldilýän energiýa senagatynyň möhüm ösüşe ýetmegi üçin esasy hereketlendiriji güýç bolup durýandygyna ynanýar.
Hytaý gaýtadan dikeldilýän energiýa çeşmelerinde öňdebaryjydyr
Halkara Energiýa Agentligi hasabatda Hytaýyň gaýtadan dikeldilýän energiýada dünýäde öňdebaryjydygyny aýtdy. Hytaýyň 2023-nji ýylda täze gurlan ýel energiýasynyň kuwwaty geçen ýyl bilen deňeşdirilende 66% artar we Hytaýyň 2023-nji ýylda gurlan täze gün fotoelektrik kuwwaty 2022-nji ýylda dünýäde gurlan täze gün fotoelektrik kuwwatyna deň bolar. 2028-nji ýyla çenli Hytaýyň dünýäde täze gaýtadan dikeldilýän energiýa energiýasynyň öndürilişiniň 60% -ni düzjekdigine garaşylýar. “Hytaý gaýtadan dikeldilýän energiýany üç esse artdyrmak boýunça global maksada ýetmekde möhüm rol oýnaýar”.
Soňky ýyllarda Hytaýyň fotowoltaik senagaty çalt depginde ösdi we halkara derejesinde lider bolmagynda galýar. Häzirki wagtda global fotowoltaik senagatynyň önümçilik kuwwatynyň tas 90% -i Hytaýda ýerleşýär; dünýäde iň gowy on fotowoltaik modul kompaniýalarynyň arasynda ýedisi hytaý kompaniýasydyr. Hytaý kompaniýalary çykdajylary azaldyp we netijeliligi ýokarlandyryp, täze nesil fotowoltaik öýjük tehnologiýasyny ösdürmek üçin ylmy-barlag we işläp düzmek işlerini hem artdyrýarlar.
Hytaýyň ýel energiýasy enjamlarynyň eksporty hem çalt depginde ösýär. Degişli statistikalara görä, häzirki wagtda dünýä bazaryndaky ýel energiýasy enjamlarynyň takmynan 60% -i Hytaýda öndürilýär. 2015-nji ýyldan bäri Hytaýyň ýyllyk ösüş depgini ...'ýel energiýasy enjamlarynyň eksport kuwwaty 50%-den geçdi. Birleşen Arap Emirliklerinde hytaý kompaniýasy tarapyndan gurlan ilkinji ýel energiýasy taslamasy ýakynda resmi taýdan işe girizildi, umumy kuwwatlylygy 117,5 MWt boldy. Bangladeşde hytaý kompaniýasy tarapyndan maýa goýlan we gurlan ilkinji merkezleşdirilen ýel energiýasy taslamasy hem ýakynda elektrik energiýasyny öndürmek üçin elektrik ulgamyna birikdirildi, bu bolsa her ýyl ýerli sebite 145 million ýuan berip biler. Kilowatt sagat ýaşyl elektrik energiýasy… Hytaý öz ýaşyl ösüşine ýetýän mahaly, ol şeýle hem has köp ýurda gaýtadan dikeldilýän energiýany ösdürmekde goldaw berýär we global howa maksatlaryna ýetmäge kömek edýär.
Birleşen Arap Emirliklerindäki “Abu Dhabi Future Energy Company” kompaniýasynyň baş operasiýa direktory Abdulaziz Obaýdli kompaniýanyň köp hytaý kompaniýalary bilen ýakyn hyzmatdaşlyk edýändigini we köp taslamalaryň hytaý tehnologiýasynyň goldawyna eýedigini aýtdy. Hytaý global täze energiýa senagatynyň ösüşine goşant goşdy we howanyň üýtgemegine garşy göreşmekde uly goşant goşdy. Müsüriň elektrik we gaýtadan dikeldilýän energiýa ministriniň orunbasary Ahmed Mohamed Masina Hytaýyň bu ulgamdaky goşandynyň global energiýa geçişi we howanyň üýtgemegini dolandyrmak üçin uly ähmiýete eýedigini aýtdy.
Halkara Energiýa Agentligi Hytaýyň gaýtadan dikeldilýän energiýa ulgamynda tehnologiýa, çykdajy artykmaçlyklary we uzak möhletli durnukly syýasat gurşawynyň bardygyna we global energiýa rewolýusiýasyny ösdürmekde, esasanam global gün energiýasyny öndürmegiň çykdajylaryny azaltmakda möhüm rol oýnandygyna ynanýar.
Ýerleşdirilen wagty: 2024-nji ýylyň 19-njy ýanwary
