2023-nji ýylyň 13-nji oktýabrynda irden Brýusselde Ýewropa Geňeşi Gaýtadan dikeldilýän energiýa direktiwasy (şu ýylyň iýun aýyndaky kanunçylygyň bir bölegi) boýunça birnäçe çäreleri kabul edendigini yglan etdi, bu bolsa ÝB-niň ähli agza döwletlerinden şu onýyllygyň ahyryna çenli ÝB-ni energiýa bilen üpjün etmegi talap edýär. Gaýtadan dikeldilýän energiýanyň 45% -ine ýetmek ýaly umumy maksada ýetmäge goşant goşuň.
Ýewropa Geňeşiniň metbugat beýanatyna görä, täze düzgünler aşakdaky pudaklara gönükdirilendir:“haýalrak"ulag, senagat we gurluşyk ýaly gaýtadan dikeldilýän energiýanyň integrasiýasy. Käbir pudak düzgünleri hökmany talaplary öz içine alýar, beýlekileri bolsa goşmaça wariantlary öz içine alýar.
Metbugat bildirişinde ulag pudagy üçin agza döwletleriň 2030-njy ýyla çenli gaýtadan dikeldilýän energiýa sarp edilişinden parnik gazlarynyň intensiwligini 14,5% azaltmak ýa-da 2030-njy ýyla çenli ahyrky energiýa sarp edilişinde gaýtadan dikeldilýän energiýanyň iň az paýyny saýlamak maksadynyň arasynda saýlap biljekdigi aýdylýar. Bu bolsa 29% baglanyşyk paýyny düzýär.
Senagat üçin agza döwletleriň gaýtadan dikeldilýän energiýa sarp edilişi ýylda 1,5% artar, biologik däl çeşmelerden gaýtadan dikeldilýän ýangyçlaryň (RFNBO) goşandy 20% azalmagy "mümkin". Bu maksada ýetmek üçin agza döwletleriň ÝB-niň umumy maksatlaryna goşýan goşandy garaşylýan derejä laýyk gelmeli ýa-da agza döwletleriň sarp edýän gazylyp alynýan ýangyç wodorodynyň paýy 2030-njy ýylda 23% -den we 2035-nji ýylda 20% -den geçmeli däl.
Binalar, ýyladyş we sowadyş üçin täze düzgünler onýyllygyň ahyryna çenli gurluşyk pudagynda gaýtadan dikeldilýän energiýa sarp edilişiniň azyndan 49% -ine ýetmegiň "görkeziji maksadyny" kesgitleýär. Habarda ýyladyş we sowadyş üçin gaýtadan dikeldilýän energiýa sarp edilişiniň "käm-kemden artjakdygy" aýdylýar.
Gaýtadan dikeldilýän energiýa taslamalaryny tassyklamak prosesi hem çaltlaşdyrylar we maksatlara ýetmäge kömek etmek üçin "çaltlaşdyrylan tassyklamagyň" anyk ornaşdyrylmagy amala aşyrylar. Agza döwletler çaltlandyrylmaga mynasyp ugurlary kesgitleerler we gaýtadan dikeldilýän energiýa taslamalary "ýönekeýleşdirilen" we "çalt ygtyýarnama bermek" prosesinden geçer. Gaýtadan dikeldilýän energiýa taslamalarynyň "jemgyýetçilik bähbitlerinden has möhüm" diýlip hem çaklanylar, bu bolsa "täze taslamalara kanuny garşylyk görkezmek üçin esaslary çäklendirer".
Şeýle hem, bu direktiw biokütle energiýasyny ulanmak babatda durnuklylyk standartlaryny güýçlendirýär, şol bir wagtyň özünde töwekgelçiligi azaltmak üçin işleýär.“dowamly däl"bioenergiýa önümçiligi. “Agza döwletler goldaw maksatnamalaryna ünsi jemläp we her ýurduň aýratyn milli şertlerini göz öňünde tutup, kaskad prinsipiniň ulanylmagyny üpjün ederler” diýlip, metbugat beýanatynda aýdylýar.
Ispaniýanyň ekologiýa geçişi boýunça jogapkär wezipesini ýerine ýetiriji ministri Tereza Ribera täze düzgünleriň ÝB-niň howa maksatlaryna "adalatly, tygşytly we bäsdeşlikli usulda" ýetmegine mümkinçilik berýän "öňe ädim" bolandygyny aýtdy. Ýewropa Geňeşiniň asyl resminamasynda Russiýa-Ukraina çaknyşygynyň we COVID-19 epidemiýasynyň täsiriniň sebäp bolan "umumy suratyň" ÝB-de energiýa bahalarynyň ýokarlanmagyna sebäp bolandygy bellenilip, energiýa netijeliligini ýokarlandyrmagyň we gaýtadan dikeldilýän energiýa sarp edilişini artdyrmagyň zerurdygy nygtaldy.
“ÝB energiýa ulgamyny üçünji ýurtlardan garaşsyz etmek ýaly uzak möhletli maksadyna ýetmek üçin ýaşyl geçişi çaltlaşdyrmaga üns bermeli, zyýanly gazlary azaldýan energiýa syýasatynyň import edilýän gazylyp alynýan ýangyçlara garaşlylygy azaltmagyny we ÝB raýatlary we ähli ykdysady pudaklardaky kärhanalar üçin adalatly we howpsuz elýeterliligi üpjün etmegini üpjün etmeli. Elýeterli energiýa bahalary."
Mart aýynda Ýewropa Parlamentiniň ähli agzalary bu çäräniň tarapdary hökmünde ses berdiler, diňe Wengriýa we Polşa garşy ses berdiler, şeýle hem Çehiýa Respublikasy bilen Bolgariýa ses bermekden saklandylar.
Ýerleşdirilen wagty: 2023-nji ýylyň 13-nji oktýabry
