25-nji martda, Merkezi Aziýanyň iň hormatlanýan däp bolan Nowruz baýramy mynasybetli, Özbegistanyň Andijan prefekturasynda “China Energy Construction” kompaniýasy tarapyndan maýa goýlan we gurlan “Rocky Energy Storage Project” uly dabara bilen açyldy. Çärä Özbegistanyň Energetika ministri Mirza Mahmudow, “China Energy Construction Gezhouba Overseas Investment Co., Ltd.” kompaniýasynyň başlygy Lin Sýaodan, Andijan prefekturasynyň häkimi Abdullah Hmonow we beýleki resmi adamlar çykyş etdiler. Hytaý bilen Özbegistanyň arasyndaky bu giň gerimli energiýa saklamak taslamasynyň başlanmagy Hytaý bilen Merkezi Aziýanyň energetika hyzmatdaşlygynda täze bir sahypanyň açylmagyny alamatlandyrýar we sebitde energiýa üpjünçiligini güýçlendirmek we ýaşyl energiýa özgertmesini öňe ilerletmek üçin möhüm ähmiýete eýedir.
Mirza Mahmudow öz çykyşynda täze energiýanyň maýa goýumlaryna we gurluşygyna çuňňur gatnaşandygy üçin Hytaýyň Energetika Inženerçilik Korporasiýasyna minnetdarlyk bildirdi.infrastrukturaÖzbegistanda. Ol Özbegistandaky möhüm baýramçylyk mynasybetli energiýa saklaýyş taslamasynyň bellenen tertipde başlanandygyny, munuň Hytaýyň Energetika Gurluşyk Maýa Goýum Korporasiýasynyň Özbegistan halkyna amaly işler bilen beren ak ýürekden beren sowgadydygyny aýtdy. Soňky ýyllarda Özbegistan bilen Hytaýyň arasyndaky hemmetaraplaýyn strategik hyzmatdaşlyk çuňňur ösdi we Hytaý tarapyndan maliýeleşdirilýän kärhanalaryň Özbegistanda ösmegi üçin has giň mümkinçilikleri döretdi. Merkezi we Orta Ýewropa Ykdysady Hyzmatdaşlyk Guramasynyň bu taslamany başlangyç nokady hökmünde ulanjakdygyna, “Täze Özbegistan” strategik meýilnamasyna üns berjekdigine, maýa goýum artykmaçlyklaryndan we ýaşyl we az uglerodly energiýa tehnologiýalaryndan has-da peýdalanjakdygyna, şeýle hem Özbegistana has köp hytaý tehnologiýalaryny, hytaý önümlerini we hytaý çözgütlerini getirjekdigine umyt edilýär. Iki ýurduň arasyndaky hemmetaraplaýyn strategik hyzmatdaşlygy täze derejä çykarmaga we “Bir guşak, bir ýol” başlangyjynyň bilelikdäki gurluşygyna we umumy geljegi bolan Hytaý-Özbegistan jemgyýetiniň gurluşygyna täze itergi bermäge çalyşylýar.
“China Energy Construction Gezhouba Overseas Investment Co., Ltd.” kompaniýasynyň başlygy Lin Sýaodan “Rocky Energy Storage Project” taslamasynyň pudak üçin nusgalyk taslama hökmünde halkara derejede görkezme artykmaçlyklaryna eýedigini aýtdy. Taslamanyň maýa goýumlarynyň we gurluşygynyň ýumşak geçirilmegi Hytaý bilen Ukrainanyň arasyndaky dostlukly hyzmatdaşlyk hyzmatdaşlygyny doly görkezýär. “China Energy Construction” kompaniýasy “Bir guşak, bir ýol” başlangyjyny amaly işler bilen durmuşa geçirer, “Umumy geljekli Hytaý-Özbegistan jemgyýetiniň” gurluşygyna işjeň gatnaşar we “Täze Özbegistanyň” özgerdilmeginiň mümkin boldugyça çalt amala aşyrylmagyna ýardam eder.
Habarçynyň düşünişine görä, şol gün Fergana ştatynda Hytaýyň Energiýa Gurluşygy tarapyndan Özbegistanda maýa goýlan Oz energiýa saklaýyş taslamasy hem işe girizildi. Bu iki energiýa saklaýyş taslamasy Özbegistanyň daşary ýurt maýa goýumlaryny özüne çeken iri möçberli elektrohimiki energiýa saklaýyş täze energiýa taslamalarynyň ilkinji tapgyrydyr. Şeýle hem, olar Hytaý tarapyndan maliýeleşdirilýän daşary ýurtlardaky kärhanalar tarapyndan garaşsyz maýa goýlan we işlenip düzülen iň uly täjirçilik energiýa saklaýyş taslamalary bolup, umumy maýa goýumy 280 million ABŞ dollarydyr. Taslamanyň ýeke-täk konfigurasiýasy 150MW/300MWh (umumy kuwwatlylygy 150MW, umumy kuwwatlylygy 300MWh) bolup, günde 600,000 kilowatt sagat elektrik ulgamynyň iň ýokary kuwwatyny üpjün edip biler. Elektrohimiki energiýa saklaýyş tehnologiýasy täze energiýa ulgamlaryny gurmak üçin möhüm tehnologiýa we infrastrukturadyr. Ol elektrik ulgamynyň ýygylygyny durnuklaşdyrmak, elektrik ulgamynyň dykyzlygyny azaltmak we energiýa öndürmegiň we sarp etmegiň çeýeligini ýokarlandyrmak funksiýalaryna eýedir. Ol uglerodyň iň ýokary derejesine we uglerodyň bitaraplygyna ýetmek üçin möhüm goldawdyr. Lin Sýaodan “Economic Daily” gazetiniň habarçysy bilen söhbetdeşlikde taslamanyň işe girizilenden soň, onuň Özbegistanda ýaşyl energiýanyň ösüşine netijeli ýardam berjekdigini, ýerli energiýa we elektrik ulgamynyň durnuklylygyny we howpsuzlygyny ýokarlandyrjakdygyny, täze energiýa ulgamynyň giň gerimli integrasiýasyna güýçli goldaw berjekdigini we Özbegistana güýçli goldaw berjekdigini belledi. Energetika geçişine we sosial-ykdysady ösüşe oňyn goşant goşar.
Bu energiýany saklamak başlangyjynyň üstünlikli başlanmagy Hytaý tarapyndan goldanylýan kärhanalaryň Merkezi Aziýada energiýa pudagynda dowam edýän öňegidişligini görkezýär. Bu kärhanalar tutuş senagat spektrinde özleriniň toplumlaýyn güýçlerini ulanyp, sebit bazarlaryny yzygiderli öwrenýärler we Merkezi Aziýa ýurtlarynyň energiýa geçişine we ykdysady ösüşine goşant goşýarlar. “China Energy News” -yň soňky maglumatlaryna görä, 2023-nji ýylyň dekabr aýynyň ahyryna çenli Hytaýyň Merkezi Aziýanyň bäş ýurduna gönüden-göni maýa goýumlary 17 milliard dollardan geçdi, umumy taslama şertnamalary 60 milliard dollardan geçdi. Bu taslamalar infrastruktura, gaýtadan dikeldilýän energiýa we nebit we gaz çykarmak ýaly dürli pudaklary öz içine alýar. Özbegistany mysal hökmünde alyp görsek, “China Energy Construction” jemi 8,1 milliard dollarlyk taslamalara maýa goýdy we şertnama baglaşdy, bu taslamalara diňe ýel we gün energiýasyny öndürmek ýaly gaýtadan dikeldilýän energiýa kärhanalaryny däl, eýsem energiýany saklamak we elektrik geçirijilik ýaly elektrik ulgamyny döwrebaplaşdyrmak taslamalaryny hem öz içine alýar. Hytaý tarapyndan goldanylýan kärhanalar Merkezi Aziýada energiýa üpjünçiligi bilen bagly kynçylyklary “hytaý paýhasy”, tehnologiýasy we çözgütleri bilen yzygiderli çözýärler, şeýlelik bilen ýaşyl energiýany özgertmek üçin täze meýilnamany yzygiderli kesgitleýärler.
Ýerleşdirilen wagty: 2024-nji ýylyň 28-nji marty
